Saadet Güneşi : Seadeti Ebediyeye Kavuşturacak İlmi ve Dini Bilgiler

İslam âlimlerinin hassasiyeti

Prof.Dr.Ahmet Şimşirgil

Tarih: 2018-05-13 / Hit: 24

İslam’ın şartlarından olan namaz, oruç, hac gibi ibadetlerin belli vakitler içerisinde yapılması mutlaktır. Aksi hâlde yerine getirilmiş sayılmaz. Bu durum Müslüman ülkelerdeevkat-ı şer’iyenin tayini meselesini en mühim husus kılmıştır. Müslümanları Güneş ve Ay’ın hareketlerine dair tetkikler yapmaya sevk etmiştir. Zira namaz vakitlerini hesaplamak, ilmîolduğundan öte, dinîbir meseledir. Bildirilmiş olan vakitleri hesap ile sağlama almak önemlidir. Lakin hesap ile bulunan vakitlerin din âlimleri tarafından tasdik edilmesi şarttır. Bu hususu büyük âlim Taşköprülüzade“Mevdû’at-ul-ulûm”adlı eserinde şöyle izah etmektedir:
“Namaz vakitlerini hesap etmek farz-ı kifayedir. Müslümanların namaz vakitlerinin başını ve sonunu güneşin hareketinden veya âlimlerin tasdik ettiği takvimlerden almaları farzdır.İbadetlerin vakitlerini tayin etmek astronomiden yardım almayı icap ettirirken, tayin edilen vakitlerin tasdiki âyet-i kerime, hadis-i şerif ve müctehidlerin içtihatlarının dairesinde olur. Bu daire de fıkıh âlimleri tarafından çizilir.”
İşte, ibadetlerde vaktin önemine bağlı olarak İslâm tarihinde Güneş, Ay ve yıldızlar vasıtasıyla zamanın, özellikle imsak ve namaz vakitlerinin belirlenmesini konu alanilm-i mîkatçok gelişmiştir. Namaz vakitlerinin tespitinde kullanılan çeşitli saatleri düzenleyen, bunların ayarları ve tamirleriyle ilgilenen kimselere“muvakkit”, bunların faaliyet gösterdikleri yerlere“muvakkithane”denilmektedir. Bu hususta ilmî çalışma yapan astronomlar ise“mîkatî”diye adlandırılırdı.
Osmanlı Devleti XVI. asırda siyasi, idari ve askerîalanda olduğu gibi bilim, kültür ve sanatta da en mütekâmil dönemini yaşıyordu. Osmanlı astronomi literatürünü oluşturan 600 astronom veya astronomi eseri müellifinin seksen beşi XVI. yüzyılda yaşamış ve bu asırda Osmanlı astronomisinin önemli eserleri yazıldığı gibi Türkçe de altmışa yakın eser kaleme alınmıştır.
Osmanlı Devleti'nde en önemli astronomlarİbrahim b. Seyyid, İshak Sa'di Çelebi, Yusuf b. Ömer, Mustafa b. Ali, Takiyüddin Râsidgibi âlimlerdir.Mustafa b. Aliastronomi ve coğrafya sahasında oldukça mühim bazı eserler telif etmiştir.Takiyüddin Râsıdda astronomi ve matematik sahasında birçok önemli eser vermesinin yanında İstanbul'da bir de rasathane açmış ve bazı gözlemlerde bulunmuştur.
Takiyüddin yeni geliştirdiği teknikler ve aletler vasıtasıyla gözlemlerinde yeni uygulamalar ve astronomi problemlerine orijinal çözümler getirmiştir. İlk defa mekanik saat kullanarak çok dakik gözlemler yapmıştır.
Müneccimbaşıların astronomi ve astroloji alanında saraya ait birçok vazifesi bulunmaktaydı. Bunların başında saray ve ileri gelen devlet adamları içintakvim, imsakiyevezâyiçegibi işler yapmak geliyordu. Takvimler 1800 senesine kadarUluğ Bey Zîci'ne göre, bu tarihten sonra daJacques Cassini Zîci'ne göre hesap edilmiştir.
XVI. yüzyıldan sonra belirli bir sisteme göre devam eden müneccimbaşılık Osmanlı Devleti'nin sonuna kadar faaliyetlerini sürdürmüştür.Müneccimbaşı Hüseyin Hilmi Efendi’nin vefatına kadar gelen bu müessese, onun 1924 yılında vefatıyla yerine tekrar müneccimbaşı tayin edilmeyerek lağvedilmiş ve 1927 senesindebaşmuvakkitlikmakamı tesis edilmiştir.
 
 
İmsak vakti
 
Malum olduğu üzere ibadetler için vakitlerin tayininde, Güneş en temel bir faktördür. Gölgelerin boyu ve şafağın doğuşu da Güneş'in gökyüzündeki konumuyla doğrudan ilgili hadiselerdir. Bu sebeple hesap kurallarının oluşturulmasında Güneş'in yörüngesi temel alınmaktadır.
Güneş'in günlük hareketi olan bir turu esnasında ufuk düzlemiyle yaptığı açı zamana bağlı olarak sürekli değişir. Güneş'in gökyüzündeki yüksekliğini ifade eden veGüneş Dikey Açısıadı verilen bu açı, vakitlerin hesaplanmasındaki en temel parametredir.
İşte imsak vaktinin hesabı için de, diğer vakitlerde olduğu gibi bir dikey açının tayini gerekmektedir."Güneş'in Kırılma Açısı"nı ilk defa hesaplayan Mısırlı astronomİbn-i Yunus, 14. yüzyıl muvakkitlerindenİbn-ül Şâtir, küresel trigonometrinin babasıNasreddin el-Tûsigibi âlimler, fecir ve bunun simetriği sayılan beyaz şafak için-19°(ufkun 19 derece altı) dikey açıyı esas almışlardır. Vakitlerin hesap yöntemiyle tayininin revaç bulduğu 15. yüzyıldan itibaren Mısır, Suriye ve kutsal topraklar dâhil olmak üzere Osmanlı coğrafyasında imsak için referans alınan bu değer, Türkiye’de de 1982 yılına kadar kullanılmıştır.
İslâm astronomi mütehassısıAhmed Ziyâ Bey(Rub’-ı dâire) kitabında diyor ki:“Avrupalılar fecr-i sâdıkın başlaması olarak, ufuk üzerinde beyazlığın tamamen yayıldığı vakti hesapediyorlar. Bunun için, fecr hesaplarında, Güneş'in irtifâ’ını (-18) derece alıyorlar. Biz ise, ufuk üzerinde beyazlığın ilk görüldüğü vakti hesap ediyoruz. Bunun için de Şems'in(Güneş'in)irtifâ’ının,(-19) derece olduğu vakti buluyoruz.Çünkü İslâm âlimleri, imsâk vaktinin, beyazlığın ufk-ı zâhirî üzerinde yayıldığı vakit değil, beyazlığın ufuk üzerinde ilk görüldüğü vakit olduğunu bildirdiler.”
 
 
Orucu yemek!
 
Fakat ülkemizde 1983 yılında birdenbire temkinsiz ve Güneş'in ufkun altındaki yükseklik açısı (-18) derece alınarak hesap edilmeye başlandı.Böylece 20 dakika daha fazladan yedirilmek suretiyle milletin orucu ile oynanmaya başlandı!Bu hâl ülkemizde ciddi tartışmalara yol açtı ve bu tartışmalar bitecek gibi de görünmüyor. Aslında 2013 yılında döneminDiyanet İşleri Başkanı Mehmet Görmez’in yaptığı açıklamalar yapılanların tamamen keyfîolduğunu ortaya koyuyordu.
Görmez,“Geçmiş İslam âlimlerinin büyük çoğunluğu, imsakin hesaplanmasında Diyanet İşleri Başkanlığı’nın esas aldığı 18 dereceyi benimseyerek fecr-i sadık’ı hesaplamışlardır”demekte fakat buna bir tek isim verememektedir. Hangi âlimler bunu söylemişlerdir. Kaldı ki bir âlimin ifadesi de böyle bir uygulama için senet olamaz.
Oysa Sayın Görmez ve Diyanet yetkilileri 18 dereceyi esas alanların Avrupalı Hıristiyan astronomlar olduğunu iyi bilmekte fakat ifade etmekten kaçınmaktadırlar. Acaba Hıristiyan milletlerin imsak vaktinde hangi ibadetleri var ki imsak vakti için böyle bir dereceyi esas olarak kabul etsinler!Böyle yapmış olsalar dahi, Müslüman astronomlartarafındanimsak vaktiİslamî kâidelere göre takdir edilmişken, bu hususta yabancılara uymak mecburiyeti nereden çıkmıştır?
Yine Görmez 1949 yılındaDiyanet İşleri Başkanı Ahmet Hamdi Akseki'nin talimatıyla Kandilli Rasathanesi’nin kurucusu bu konunun en büyük uzmanlarındanProf. Fatin GökmenbaşkanlığındaKamil Miras, İstanbul Müftüsü Ömer Nasuhi Bilmen, Eyüp Müftüsü İsmail Habib ErzenveMuvaakıt Yusuf Ziya Gökçe’den oluşan komisyonun da imsakin belirlenmesi için 19º'yi esas aldığını belirttikten sonra,“ancak Başkanlığımız, 1982 yılında imsak vaktinden temkini kaldırdığı sırada İslam’ın kolaylaştırma ilkesi doğrultusunda 19º yerine bilimsel bir kriter olan 18º’yi benimsemiştir”demektedir.
 
 
Hıristiyanı Müslümana tercih etmek!
 
Bu duruma,“Merd-i kıpti şecaat arz ederken sirkatin söyler”demezler mi? Âlimler, astronomlar, muvakkitler 19 dereceyi esas alıyor fakat Başkanlık, kolaylaştırma ilkesi ile bunu kaldırıyor!Bu mudur ilmîlik? Ne demektir kolaylaştırma ilkesi? 20 dakika daha yemek yemek veya yememek. "Ölür müsün" demezler mi adama. Kolaylaştıralım derken akşama kadar durduğun açlık yanına kâr kalırsa, ibadet elden giderse ne olacaktır? Kolaylaştırma ilkesi diyerek bir dakika evvel iftar ettirebilir misin? Namazı beş on dakika önceden başlatabilir misin? 1400 senedir ibadeti bu şekilde yapanlar Müslümanlara eza ve cefa mı çektiriyorlardı?
Yüzlerce yıldır bu uygulamayı yürüten âlimler, Peygamber efendimizin“kolaylaştırınız zorlaştırmayın”hadisini duymadılar mı?
Sahi işinize gelince hadisleri hemen kabul ediyorsunuz? Bu hadise karşı bir sözünüz yoktu değil mi?
Nihayet Görmez’in açıklamasında yer alan,“en ihtiyatlı görüş tespit edildi”ifadesi ise bir başka hezeyandı. Demek kiBayındırgibi daha ileriye doğru yedirme imkânınız da var demektir. Oysa ihtiyatlı olmak -şayet kendi yaptıkları doğru olsa dahi- 20 dakika önce kesmek değil midir? Şair“sonsuz dertten sakınmalı hatta olsa da bir güman”der. Yani bir şüphe dahi olsa insan sonsuz dertten sakınır. Burada da orucun gitme tehlikesi bir şüphe dahi bulunsa insan 15-20 dakika önce yemeyi içmeyi bırakmaz mı? Kaldı ki yüzlerce yıldır Müslüman astronom ve âlimlerin çalışmalarını elinin tersiyle bir kenara atıp gayrimüslimlerin sözüyle hareket etmek nasıl bir ihtiyatlılıktır!..
Bir başka fecaat ise Görmez’in şu sözlerinde idi:“Diyanet İşleri Başkanlığı, imsakin belirlenmesinde bilimsel bir kriter olarak astronomik tanın başlangıcı olan 18º’yi esas almaktadır. Böyle bilimsel bir kriter ölçü alınmadığı takdirde toplum içinde birliğin sağlanması asla mümkün değildir.”Bu ifadelerle İslam âlimlerinin yüzlerce yıllık çalışmaları bilimin dışına bir çırpıda atılmaktadır ki gerçekten ayrı bir felakettir. Ayrıca bu konuda Müslümanlar yüzlerce yıldır birlik ve beraberlik içinde idi. 1983’ten itibaren bir darbe hükûmeti ve zamanın diyaneti eliyle birlik mi oldu yoksa karışıklık ve bölünmeye mi davetiye çıkarıldı?
 
 
Bu da mıFETÖ izi idi?
 
Bugün 1982’den beri devletimizin nice uygulamalarında FETÖ izleri aşikâr olmuştur. Sakın FETÖ ve avanesinin ve bilhassa onları yönlendiren Batılıların ülkemize ilk diktesi imsak uygulaması olmuş olmasın! Malumunuz sonra da"Kutlu Doğum Haftası"ile dinîgünlerimizi Arabi aylardan miladi takvime göre hesaplama noktasına gelinmiş vedinler arası diyalogsafsatası ile de Müslümanlar terk edilip tamamen Hıristiyanlara yönelme başlamıştı.
Bütün bu oluşum ve gelişmeleri hiçbir şekilde görmeyip hatta onlarla birlikte yol alan Görmez. Ancak 15 Temmuz kalkışmasından sonra Kazakistan Diyanet İşleri Başkanı ile Burkina Faso din yetkililerinin FETÖ’cüler hakkında“kendilerinde hiçbir İslam nişanesi görmedik. Bunlar hep Hıristiyanları bize tercih ettiler”, sözlerini TRT1’de üzüntü ile anlatacaktı. Oysa onlar sadece gönülde Avrupalı değildiler. 36 yıl boyunca uygulamaları ile de bu milletin dininde ne yaralar açtılar. Asıl olan bu yaraları tedavi etmektir. Sahte gözyaşları dökmek değil!
Bugün Sayın DİB Başkanını tarihîbir görev daha beklemektedir.Geliniz 36 yıldır bunların Hıristiyanlardan devşirdikleri uygulamalardan vazgeçiniz. Hakkı doğruyu ikame ediniz. İslam âlimlerine Müslüman astronomlarına uyunuz. Hataların en büyüğü hatada ısrar etmektir. Müslümanların ibadetlerini tehlikeye atan hatta yok eden bu uygulamaya son veriniz. 36 yıllık ibadetler ne olacak demeyiniz. Cenab-ı Hak rahimdir, kerimdir, gafurdur. Biz doğruda olalım ve O’na sığınalım.
Ramazan-ı şerifimiz mübarek olsun...
 
TEFEKKÜR
 
İmsâk-ı derdimizde var amma tedbir içün
Vakt-i gurûbı bilmeğe bir saat isterüz

YORUM YAZ




Yazarın Diğer Makaleleri

On bir ayın sultanı geldi!

Gönderdi Huda çün bize mihman Ramazanı, Hoş tutmağa niyyet edelim biz dahi anı...   Müslümanların on bir aydır hasretini çektiği ayların sultanı Ramazan...

İslam âlimlerinin hassasiyeti

İslam’ın şartlarından olan namaz, oruç, hac gibi ibadetlerin belli vakitler içerisinde yapılması mutlaktır. Aksi hâlde yerine getirilmiş sayılmaz. Bu durum Müslüman...

Viyana’da düşündüren tepe!

Geçtiğimiz hafta sonu Viyana’da idim. Sakarya-Reşadiye Derneği’nin davetlisi olarak bulunduğum iki gün içinde gurbetçi kardeşlerimle sohbetin yanı sıra bol bol gezm...
Tüm Yazıları

Hakikat Kitabevi Yayınları

Tam İlmihal Seadeti Ebediyye
Mektubat Tercemesi
İslam Ahlakı
Kıyamet ve Ahiret
Namaz Kitabı
Cevab Veremedi
Eshabı Kiram
Faideli Bilgiler
Hak Sözün Vesikaları
Herkese Lazım Olan İman
İngiliz Casusunun İtirafları
Kıymetsiz Yazılar
Menakıbı Cihar Yarı Güzin
Şevahidün Nübüvve
Fahrettin Tacar Eğitim Vakfı İhlas Vakfı Hakikat Kitabevi İhlas Koleji İrfan Turizm Dinimiz İslam Huzur Pınarı Altın Çınar Genç Girişimciler Kulübü Adem Eğitim Kültür ve Sosyal Hizmetler Derneği Bülent Gençer Vakfı