Saadet Güneşi : Seadeti Ebediyeye Kavuşturacak İlmi ve Dini Bilgiler

BİR AVUÇ DOLAR İÇİN

Prof.Dr.Ekrem Buğra Ekinci

Tarih: 2018-08-13 / Hit: 87

 

Doların 1 liraya denk olduğu 1930’larda yaptığı Amerika seyahatini bir gazeteci, yıllar evvel “Türk Parasına Şapka Çıkarıldığı Günler” serlevhası altında neşretmişti.
 
 
Saddam’ın aldığıson karar, memleketinde dış ticaretindolaryerineavroüzerinden yapılmasıydı. Amerika bunuaffetmedi; Irak’ı sildi. Doların tarihi eski değil ama, süper bir gücün dünyayı dolaşan faizsiz kredi ve aynı zamanda hâkimiyet vâsıtası olarak hemen herkesi yakından alakadar ediyor.
Bizim neslimiz doların artışı veya düşüşüyle, amaekseriya artışıyla, hop oturup hop kalkmışızdır. Mamafih 1980’e kadar dolar taşımak, bulundurmak mümkün değildi. Üç senede bir yurt dışına çıkma izni koparana100 dolarverilirdi. Ama her şey dolara bağlı olduğu için,ücra köydeki adamabile ucu dokunurdu.
1923’te80 kuruşolan dolar, şimdiye kadar1,5 milyon katarttı. Daha doğrusu lira o kadar değer kaybetti. Gazeteci Hikmet Feridun Es, 1930’larda dolar1 liraolduğu günlerde yaptığı bir Amerika seyahatini, yıllar evvel“Türk Parasına Şapka Çıkarıldığı Günler”serlevhası altında neşretmişti.
1950’lerde2,8lira iken; 1960 darbesinden sonra9 liraoldu. 1970’lerde14 liraiken; 1978’de ABD ambargosunun kalkmasının ardından25 liraya yükseldi. 1979’da25; 1980’de91; 1981’de135derken, ipin ucu kaçtı. 1996’da100 bin; 2001’de de1 milyonlira sınırını aştı. Böylece lira, 95 senede dolar karşısında,7 milyon mislikıymet kaybetti.
 
Dolar boşalır
 
Dolar diyeçok paravar.Kanada,Avustralya,Yeni Zelanda’ya kadar. Ama dolar deyince hemen herkesin aklına Amerikan doları gelir. Ekvador, El Salvador, Panama, Hollanda Antilleri, Marshall Adaları, Virgin Adaları, Turk&Caicos Adaları, Zimbabwe, Palau, Mikronezya ve Doğu Timor’da da ABD dolarıresmî paradır.
Doların doğum yeri, Amerika değil, Avrupa’dır. Bohemya’nın (Çekya) Almanya sınırındakiSt. Joachimsthal(Çekçesi Jáchymov) kasabasında Bohemya Kontu Hieronymus Sclhik 1520 senesinde 29 gram ağırlığında birgümüş parabastırdı. Paranın bir tarafında Bohemya arslanı ile Kral II. Ludwig’in resmi; öte tarafında ise Hazret-i Meryem’in babasıAziz Joachim’in rölyefi vardı.
St. Joachimsthal‘Aziz Joachim’in Vadisi’manasına gelir. Burada basılan ve kısa zamanda çokpopüler olan paraya daJoachimsthaleradı verildi. Hafifliği sebebiyle bilhassa dış ticarette avantaj temin eden paranın benzerini Fransa, İspanya ve Hollanda da bastı. Ama kimse bu uzun ve zor ismi söylemedi;thalerdemeyi tercih etti. Macarlar,taller; İsviçreliler,daler; İtalyanlar,tallero; Lehler,talar; Rus, Çek ve Slovenler,tolar; İzlandalılar,dalurve nihayet İngilizlerdollardediler.
 
İngiliz olmasın da...
 
Kuzey Amerika’daki müstemlekelerin kullandığı çeşitli paralar arasında, bu thaler (dolar) da vardı. TedavüleHollandalılarvasıtasıyla girmişti. Amerika’yı keşfeden İspanyollar, kıtadaki gümüş madenlerine de hâkim olunca, dünya gümüş sektörünün çoğunu ele geçirdiler. Taler’i karşılamak üzere bastıkları gümüşpeso de ocho(sekiz parça, yani 8 real mukabili);İspanyol dolarıdiye tanındı. Bu para sadece Avrupa’da değil; Amerika ve Uzak Doğu’ya yayıldı.
Amerika’nınİngiliz mıntıkasında da kullanılan İspanyol doları, gümüş bolluğu sebebiyledeğerinihızla kaybetti. Massachusetts’de 1690’dakâğıt dolarbasıldı. 1739’da Benjamin Franklin’in Philadelphia’daki matbaasında basılan dolarlardamanzara resimlerivardı ve sahteciliği önlemek adınakabartmalarkullanılmıştı.
Amerika, istiklâlini kazanınca, kıtada kıt bulunanİngiliz sterliniyerine, hem hamasi, hem de pratik sebeplerle halkın çoğunun kullandığı İspanyol dolarını sahiplendi ve 1785’temillî paraolarak kabul etti. 1856’ya kadar da bu statüsü devam eden İspanyol doları,Amerikan dolarının esasıdır.
 
Dolar için gizli servis
 
1791’de kurulanThe Bank of United States(Merkez Bankası), hükûmet operasyonlarının resmî merkezi oldu. 1792’depara kanunuçıkarıldı vedarphanekuruldu. Kongre, hazineyefaizsiz vadesiz banknotçıkarma salahiyeti verdi. Böylece tıpkı İspanyol dolarına benzer 27,4 gram sıkletinde gümüş paralar basılmaya başladı. Birkaç sene sonra 1800’de gümüş nisbeti azaltıldı. Ayrıcaaltın ve bakırparalar da basıldı.
1861'de deilk kâğıtAmerikan doları basıldı. Renkleri yeşildi ve yeşil diye anıldı. Üzerinde gravür ve karışık desenler ile hazine vekâletinin mührü vardı. Umumiyetle‘kartal’motifi kullanıldı.Amerikan Gizli Servisi, 1865’te bizzat kalpazanlıkla mücadele için kuruldu.
1929 krizinden sonra tasarruf maksadıylaparanın ebadı%30 ufaltıldı. Her farklı paranın ayrı deseni olmaya başladı. 1996’dan itibaren sahte paranın önüne geçmek maksadıyla7-10 senede birdoların dizaynının değiştirilmesi kararlaştırıldı ve yıllarca alışılagelen banknotlar, 2000’den itibaren birazdeğişikbasılmaya başlandı.
 
Hangi dolar!
 
1933’tedörtte birdeğer kaybederek ilk defadevalüasyona uğradı; 1 dolar, 0,9 gram altın kıymetine düşmüştü. Kovboy filmlerinde ‘bir avuç dolar için’ neler neler yapıldığını görenler şaşırmamalıdır. Dolarınalım gücüşimdikinden fazlaydı.
Esas darbeNixondevrinde yaşandı. 1971’de bütün dünyadaki trende uyularak, doların,altın mukabilibasılmasından vazgeçildi. Bu da doların alım kıymetiniüçte birinedüşürdü. O zamana kadar darphaneler bastığı para mukabilinde, kıymeti kadar altını deposuna koyardı. Artık paranın ardında sadece basandevletin itibarıkalıyordu.
Değeri düşse de, yükselse de,Amerikan ekonomisine zarar vermeyendolar, kim ne derse desin, bugün dünyanın en güçlü parasıdır; finans piyasasının vazgeçilmez yatırım vasıtası veAmerikan hâkimiyetininhem sembolü, hem de vesilesidir.
Bugün (2009’dan beri) baştaRusya ve Çinolmak üzere, bazı devletler ve kuruluşlar, doların 1944’te başlayan buhastalıklıhükümranlığını yıkacak projeler tatbik etmeye çalışıyorlar. Milletlerarası ticarette kullanılacakpara birimini değiştirmekistiyorlar.İran ve Türkiyegibi devletler de buna destek veriyor.
 
 
 
$’nin hikâyesi
 
Doların meşhur işareti de İspanyol dolarından kalmadır. İspanyol doları (peso),P üzerine S harfiile gösteriliyordu. Amerikan doları ortaya çıkınca, bu işareti kullanmaya devam etti.
 
 
Dolar meşhurları
 
En çok tedavül eden 1 dolarlıklarda, kurucu başkan generalGeorge Washington’un resim vardır. Ayrıca ABD tarihinin şu meşhur şahsiyetlerinin resimleri yer alır:
Amerikan anayasasının mimarı 2. başkanThomas Jefferson(2$). Köleliğin kaldırılması için mücadele eden ve suikasta uğrayan başkanAbraham Lincoln(5$). Kuvvetler ayrılığının ve merkez bankasının kurucusu düelloda ölen başkanAlexander Hamilton(10$). 7. başkanAndrew Jackson(20$), iç savaşın muzaffer kumandanıUlysses Grant(50$). Kuruculardan paratoneri bulan bilginBenjamin Franklin(100$).
1969’a kadar nadir işlerde kullanılan 500 $’lık banknotların üzerinde, İspanya’yı yenip Filipinler, Küba ve Porto Riko’yu alan ve suikasttaöldürülen 25. başkanWilliam McKinley’in; 1000$’lık banknotlarda kaybettikten sonra tekrar seçilen ilk ve tek başkanGrover Cleveland’ın; 5000$’lıklarda anayasa yargısının kurucusu başkanJames Madison’un; 100.000$’larda ise I. Cihan Harbi’nde ortaya attığı prensipleriyle meşhur başkanWoodrow Wilson’un resmi vardır.
 
 
"Tanrıya güveniriz"
 
Amerikan dolarının en mühim hususiyeti üzerindekiIn God We Trustyazısıdır. “Tanrıyagüveniriz” demektir. Bu ifade,1955tarihli bir kanunla konulmuştur.
 
 
Masonluk
 
Başka bir husus da, doların üzerinde masonluğu tedai ettiren bazıezoterikişaretlerin yer almasıdır. En mühimidünyayı gözleyen gözsembolüdür. Bunda da kurucuların ekserisinin mason olmasının tesiri bulunsa gerektir. 12 katlı bitmemiş piramit, Yakub’un 12 basamaklı merdivenini, yani12 İsrail kabilesini; kartalın gövdesindeki 7 çizginin, İncil’de geçenilk 7 kiliseyi sembolize ettiği söylenir. Piramidin altında,Novis Ordo Seclorum(Yeni Dünya Düzeni) yazar.

YORUM YAZ




Yazarın Diğer Makaleleri

ŞAM YANGININDA BİR OSMANLI HÂNEDAN REİSİ

Osmanlı hânedanının şu andaki reisi, Sultan Abdülhamid’in torunu 88 yaşındaki Dündar Efendi, Şam’da tek başına hayat mücadelesi vermektedir.   Saltanat ve h...

KÖLE BESLEMEK Mİ, İŞÇİ ÇALIŞTIRMAK MI? HANGİSİ DAHA UCUZ?

*Sanayi inkılâbı, köleliğin sonunu getirdi. Kapitalist sistemde kölenin yeri yoktu. Yevmiyeli işçi çalıştırmak mı; köle beslemek mi daha ucuza geliyordu? Mühim olan...

KÖLELERİ EVLAT SAYAN MEDENİYET KÖLE SAHİBİ OLMAK, KÖLE OLMAKTIR

Peygamber Efendimiz “Kölelerinize yediklerinizden yedirin, giydiklerinizden giydirin. Onlara kölem demeyin; oğlum veya kızım deyin. Yapamayacağı işi yüklemeyin. Bir...
Tüm Yazıları

Hakikat Kitabevi Yayınları

Tam İlmihal Seadeti Ebediyye
Mektubat Tercemesi
İslam Ahlakı
Kıyamet ve Ahiret
Namaz Kitabı
Cevab Veremedi
Eshabı Kiram
Faideli Bilgiler
Hak Sözün Vesikaları
Herkese Lazım Olan İman
İngiliz Casusunun İtirafları
Kıymetsiz Yazılar
Menakıbı Cihar Yarı Güzin
Şevahidün Nübüvve
Fahrettin Tacar Eğitim Vakfı İhlas Vakfı Hakikat Kitabevi İhlas Koleji İrfan Turizm Dinimiz İslam Huzur Pınarı Altın Çınar Genç Girişimciler Kulübü Adem Eğitim Kültür ve Sosyal Hizmetler Derneği Bülent Gençer Vakfı